Nee. Een hallux valgus is een laterale afwijking van de grote teen met een mediale botuitstulping aan de kop van het eerste middenvoetsbeentje. Sesamoïditis is een ontsteking van de sesambeentjes onder datzelfde middenvoetsbeentje. Ze kunnen naast elkaar voorkomen - hallux valgus is zelfs een risicofactor voor sesamoïditis - maar de pijn is verschillend: hallux valgus doet pijn aan de laterale kant, sesamoïditis doet pijn aan de zool. Het is belangrijk om het verschil vast te stellen omdat de behandeling aanzienlijk verschilt.

Klinisch is het moeilijk om onderscheid te maken tussen de twee: beide doen pijn in rust en verergeren bij dorsaalflexie. Het verschil zit in de beeldvorming. Sesamoïditis vertoont botoedeem op MRI zonder fractuurlijn. Een acute fractuur vertoont een radiolucente lijn met onregelmatige randen; een stressfractuur vertoont intens botoedeem met of zonder zichtbare fractuurlijn. Een detail: het bipartiete sesamoïd (anatomische variant met gladde, symmetrische randen) wordt vaak aangezien voor een fractuur. Daarom zijn röntgenfoto’s en, bij twijfel, MRI essentieel.

Sesamoïden zijn kleine botjes, zonder direct contact met het doorlopende botweefsel en met weinig terminale vascularisatie. Wanneer ze ontstoken of gebroken zijn, vertraagt de beperkte bloedtoevoer de genezing. Naast het feit dat elke stap het gebied aanzienlijk belast, vereist genezing of het verdwijnen van de zwelling weken of zelfs maanden van daadwerkelijke, niet relatieve, ontlasting. Een klein percentage fracturen ontwikkelt zich tot non-union en een nog kleiner percentage tot osteonecrose (ziekte van Renander).

In de acute fase zijn impactsporten gecontra-indiceerd: elke stap reactiveert de ontsteking en verlengt de blessure. U kunt cardiovasculair werk doen zonder impact: fietsen, elliptische trainer, zwemmen met apparatuur of met de eerste teen goed beschermd en krachttraining zonder pijnlijke ondersteuning. De terugkeer naar hardlopen of dansen moet progressief zijn, zodra de pijn afneemt bij het lopen en bij selectieve belastingstests. Eerder forceren betekent meestal de cyclus vanaf het begin herhalen.

Sesamoid offloading inserts zijn de eerstelijnsbehandeling en lossen een aanzienlijke meerderheid van de gevallen alleen of in combinatie met rust en NSAID’s op. Verschillende studies schatten de respons op 70-85% na 8-12 weken (Sims, 2014). Het succes hangt af van drie factoren: dat ze goed ontworpen zijn (echte ontlasting van het aangetaste sesambeentje, niet generiek), dat ze gepaard gaan met geschikt schoeisel en dat de patiënt tijdens de acute fase de sportrust respecteert. Ze zijn geen universele oplossing: als ze falen, is infiltratie of een operatie de volgende stap.

Infiltraties van het peri-sesamoïd worden uitgevoerd onder echogeleiding en door ervaren professionals, en zijn veilig en pijnloos. We gebruiken corticosteroïden met verlengde afgifte of bloedplaatjesrijk plasma (PRP), afhankelijk van het geval. We beperken het aantal sessies (zelden meer dan 2-3) om weefselatrofie of het risico op peesscheuren te voorkomen, en we combineren ze altijd met inlegzolen en biomechanisch werk zodat de verbetering duurzaam is en geen tijdelijke pleister.

Sesamoidectomie wordt gepland om de biomechanische impact te minimaliseren. Verwijdering van een enkel sesamoid (mediaal of lateraal, het aangedane sesamoid ) wordt bij de meeste patiënten goed verdragen, hoewel er een klein verlies van teenafzetkracht van de eerste teen en, in sommige gevallen, progressieve hallux varus of valgus vervorming kan optreden als de aanhechtingen niet gerespecteerd worden. Wij verwijderen nooit beide sesambeentjes tegelijkertijd, tenzij er een belangrijke oorzaak is: dit gaat gepaard met aanzienlijke zwakte van het eerste spaakbeen en secundaire misvormingen. De MIS-techniek ontziet de aangrenzende structuren beter dan open chirurgie.

Na een conservatieve behandeling kan er meestal binnen 8-12 weken weer hardgelopen of gedanst worden met inlegzolen en progressief werk. Na infiltratie treedt verlichting op na 7-14 dagen en terugkeer naar volledige sportbeoefening na 4-6 weken. Na MIS sesamoidectomie plannen we lichte activiteit (fietsen, zwemmen) vanaf de 4e-6e week en impactsport tussen de 10e en 14e week, altijd met klinische en radiologische beoordeling. Bij traditionele open chirurgie worden deze perioden meestal met enkele weken verlengd.

Ja, vooral als de predisponerende factoren niet worden gecorrigeerd: biomechanica van de voet, schoeisel, sporttechniek en trainingsbelasting. Sesamoïditis die alleen met NSAID’s of rust wordt behandeld, zonder de oorzaak aan te pakken, komt vaak terug bij het hervatten van de sport. Daarom omvat ons protocol altijd een onderzoek van de voetafdruk, een gepersonaliseerde onderhoudszool, een herziening van het schoeisel en richtlijnen voor sportprogressie. Na een goed geïndiceerde sesamoïdectomie komt de oorspronkelijke aandoening zelden terug, hoewel er pijn in het tegenoverliggende sesamoïd kan optreden als de biomechanica nog steeds veranderd is.

Voor een groot deel wel. De sleutels: geleidelijke progressie van de belasting (niet meer dan 10% per week), geschikte schoenen die op tijd vernieuwd worden, krachttraining voor de voeten, proprioceptie, gewichtscontrole en, als u een holvoet of geproneerde voorvoet hebt, steunzolen op maat als preventieve maatregel. Bij dansers zijn de techniek van het opkomen op spitzen en de dosering van de lessen doorslaggevend. Een jaarlijkse sportpodotherapeutische controle is de meest effectieve manier om risicofactoren op te sporen voordat ze in een blessure veranderen.