Bijna nooit. Platvoeten bij kinderen tot 5-6 jaar zijn in de overgrote meerderheid van de gevallen fysiologisch en lossen spontaan op met de ontwikkeling van de voetboog. De gebruikelijke aanpak is observatie, geschikt schoeisel en, als er pijn of functionele beperkingen zijn, steunzolen op maat. Kinderchirurgie is voorbehouden aan stijve platvoeten met benige steg (synostose), symptomatische platvoeten die refractair zijn na benige rijping of met een neurologische etiologie.

Niet systematisch. Tot de leeftijd van 5-6 jaar vormt de voetboog zich en hebben de meeste kinderen fysiologische platvoeten die geen behandeling nodig hebben. Wij geven inlegzolen aan bij pijn, vermoeidheid tijdens het lopen, regelmatige valpartijen, duidelijke asymmetrie tussen de twee voeten of wanneer platvoeten gepaard gaan met overgewicht, gegeneraliseerde laxiteit of neurologische aandoeningen. Met een podotherapeutische beoordeling tussen 4 en 7 jaar kunnen we onderscheid maken tussen fysiologische en pathologische aandoeningen.

De overgrote meerderheid van de pediatrische platvoeten hoeft niet geopereerd te worden. Als de symptomen na uitputting van de conservatieve behandeling aanhouden en er een indicatie is, wordt meestal een minimaal invasieve subtalaire arthroereis uitgevoerd vanaf de leeftijd van 9-12 jaar, wanneer de voet voldoende is volgroeid. Elk geval wordt op individuele basis beoordeeld: leeftijd, gewicht, symptomatologie, botstructuur, neurologisch substraat en reactie op eerdere behandeling.

Volwassen verworven platvoeten (APFO) zijn te onderscheiden van platvoeten bij kinderen. In de meeste gevallen is het secundair aan posterieure tibiale peesdisfunctie (PTTD), verschijnt het tussen de 40 en 60 jaar, met een duidelijke voorkeur voor vrouwen, en wordt het door Johnson en Strom in vier stadia ingedeeld volgens evolutie en stijfheid. De behandeling is afhankelijk van het stadium.

Dit is een minimaal invasieve chirurgische techniek waarbij een klein implantaat in de sinus van de tarsus, tussen de talus en de calcaneus, wordt ingebracht om overmatige pronatie van het subtalaire gewricht te beperken en de boog te herstellen. Het wordt poliklinisch uitgevoerd via een incisie van een paar millimeter, onder plaatselijke of regionale verdoving. Het is een redelijk alternatief bij symptomatische flexibele platvoeten - zowel pediatrisch als volwassen stadium II - die refractair zijn voor conservatieve behandeling.

De flexibele platvoet van het kind ontwikkelt zich zelden. Bij volwassen platvoeten wel: onbehandelde posterieure tibiale peesdisfunctie ontwikkelt zich van een pijnlijke flexibele platvoet (stadium I-II) tot een stijve platvoet met subtalaire en midtarsale artrose (stadium III-IV), waarvoor al grote reconstructieve chirurgie nodig is. Vroegtijdige opsporing en behandeling van stadium I-II voorkomt in veel gevallen progressie.

Platvoeten veranderen de stijgende kinetische keten. Overmatige pronatie van de achtervoet veroorzaakt interne rotatie van de tibia, waardoor het femur wordt meegesleurd en de mechanica van de knie, heup en bekken verandert. In de klinische praktijk zien we gedecompenseerde platvoeten die gepaard gaan met voorste kniepijn, patella- of achillestendinopathie, uitwendige heuppijn en overbelasting van de lage rug. Daarom omvat de aanpak altijd een globale beoordeling van de houding.

Nee, maar ze controleren het wel. Een goed ontworpen inlegzool op maat vermindert de overbelasting van de tibialis posterior pees, verbetert de drukverdeling, verlicht de pijn en vertraagt de progressie bij een aanzienlijke meerderheid van de patiënten. Bij platvoeten bij kinderen vergemakkelijkt het lopen en vermindert het vermoeidheid; bij volwassenen voorkomt het een operatie of stelt deze uit. Het corrigeert de botstructuur niet, maar stabiliseert de functie.

Na een minimaal invasieve subtalaire artroereis lopen de meeste patiënten dezelfde dag nog in een looprek of postoperatieve schoen. We herintroduceren normaal schoeisel met inlegzool na 2-3 weken, lichte activiteit na 4-6 weken en impactsport na 10-14 weken, met tussentijdse klinische beoordeling. De tijden variëren afhankelijk van de leeftijd en het sportprofiel.

Dit hangt af van de techniek. Bij MIS artroereisis kunt u vanaf dezelfde dag lopen met een looprek of postoperatieve schoen, zonder gips, met terugkeer naar het werk in 2-4 weken bij zittend werk. Complexere chirurgische reconstructies (calcaneale osteotomieën, peestransplantaties, selectieve artrodese) vereisen een langere periode van immobilisatie en revalidatie.

Ja, mits de indicatie juist is en de algemene conditie het toelaat. Leeftijd alleen is geen contra-indicatie. Wat verandert is de strategie: oudere patiënten met stijve platvoeten en artrose hebben vaak meer baat bij selectieve oplossingen van het artrodese-type dan bij lange peesreconstructies. MIS-chirurgie, indien geïndiceerd, behoudt de voordelen van een korte operatietijd en een snelle stand.